Prawnik

Kiedy dopada nas choroba w pierwszej kolejności myślimy o szukaniu pomocy u specjalisty. Szukamy lekarza, który zdiagnozuje nasze dolegliwości, przepisze odpowiednie leki, zaleci zabiegi, wskaże właściwy w okresie choroby sposób zachowania, czyli dietę, styl życia. Jeżeli okazuje się, że choroba jest przewlekła, i co gorsze, nieuleczalna uświadamiamy sobie, że staliśmy się pacjentami, i że taki status będziemy mieli w dającej się przewidzieć przyszłości. W przypadku chorych przewlekle niezwykle ważne jest zatem, aby poznali co kryje się za wspomnianym statusem pacjenta oraz jakie z tego tytułu przysługują chorym uprawnienia i gdzie jest ich źródło.

Naszą edukację zacząć musimy u „źródła” praw pacjenta, jakim jest Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej. Wszystkie prawa pacjenta, takie jak prawo do świadczeń zdrowotnych, prawo do informacji, prawo do poufności, dostępu do dokumentacji medycznej, prawo do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych są rozwinięciem i uszczegółowieniem podstawowych i fundamentalnych praw zapisanych w Konstytucji.

Artykuł 30 Konstytucji stanowi: „Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych”.

Artykuł 68 ust. 1 natomiast stanowi, że: „Każdy ma prawo do ochrony zdrowia”. Ustęp drugi tego artykułu jest rozwinięciem poprzedniego i mówi nam, iż: „Obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa.”

Polskie przepisy prawne nie zawierają definicji pojęcia „pacjent”. Nie należy również utożsamiać pojęcia „pacjent” z osobą chorą. „Chory” i „pacjent” w literaturze prawniczej nie są traktowane jak synonimy. Kim jest zatem pacjent? Termin „pacjent” jest pojęciem szerszym niż „chory”. Pacjentem może być zarówno osoba chora jak i zdrowa. Pacjentem jest każdy, kto korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej lub zwraca się o ich udzielenie, niezależnie od tego czy jest chory, czy zdrowy. Takie podejście wydaje się w pełni uzasadnione, gdyż na przykład ze świadczeń zdrowotnych korzystać może nie tylko osoba hospitalizowana ale także osoba zdrowa, profilaktycznie badająca własny stan zdrowia.

Katalog form świadczeń zdrowotnych jest w konsekwencji bardzo szeroki i jest katalogiem otwartym. W kolejnych odsłonach naszego „edukatora prawniczego” będziemy kolejno omawiać poszczególne kategorie praw pacjenta.

Świadomość swoich praw bardzo ułatwi ubieganie się o świadczenia zdrowotne. Chory który wie, że jego prawa są gwarantowane przez najważniejszy w hierarchii akt prawny, jakim jest Konstytucja RP jest bardzie pewny swoich racji i bardziej zdeterminowany w dochodzeniu tego, co mu się zgodnie z prawem należy.

Wszyscy związani i korzystający z systemu ochrony zdrowia, niezależnie od tego czy są urzędnikami, lekarzami czy pacjentami, powinni mieć w pamięci brzmienie pierwszego artykułu naszej Konstytucji: „Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli”.

Opracowanie mec. Bartłomiej Kuchta
Adwokat, członek zarządu Stowarzyszenia Chorych na ZZSK i osób ich wspierających, od wielu lat aktywnie zaangażowany w problemy pacjentów z chorobami reumatycznymi.

Ostatnia aktualizacja: Grudzień 2013

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce cookies.

Nie pokazuj więcej tego komunikatu.