Rehabilitacja dziecka

mysz - chętnie ćwiczęRehabilitacja dzieci chorych na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS) jest równie ważna jak leczenie farmakologiczne.

Jest pojęciem szerokim i obejmuje: rehabilitację leczniczą, psychiczną i społeczną.

Celem rehabilitacji leczniczej jest przywrócenie możliwie najszybciej prawidłowych funkcji narządu ruchu, przez regularne ćwiczenia poszczególnych stawów oraz trening ogólnej sprawności. W fizjoterapii z dziećmi chorymi na MIZS, stosuje się kinezyterapię (wykorzystanie ruchu jako środka leczniczego), fizykoterapię (działanie bodźcowe na organizm takich czynników fizykalnych jak energia świetlna, cieplna, mechaniczna i elektryczna), masaż oraz terapię zajęciową (leczenie usprawniające poprzez zabawę, majsterkowanie, inne).

Metody leczenia usprawniającego mają swoją specyfikę. Plan terapii musi być indywidualnie ustalony dla każdego dziecka, niekiedy na krótkie okresy i zmieniany w zależności od przebiegu choroby. Koordynatorem zespołu rehabilitacyjnego jest lekarz specjalista rehabilitacji medycznej. Po wnikliwej analizie narządu ruchu dziecka wraz z fizjoterapeutą, ustala cel terapii i ordynuje zabiegi fizykoterapeutyczne. Za dobór metod i technik ćwiczeń odpowiada fizjoterapeuta. To on musi pozyskać zaufanie i sympatię dziecka. Wykazać się empatią, która powinna iść w parze z konsekwencją w dążeniu do osiągnięcia celu terapeutycznego.

Leczenie ruchem prowadzone jest, inaczej u dzieci odczuwających dużą bolesność wielu stawów, inaczej u chorych ze zmianami o małej bolesności w jednym lub w niewielu stawach. Przy wyborze metod terapii uwzględnia się też to, czy zmiany umiejscowione są w kończynach górnych, czy dolnych, czy proces zapalny atakuje równocześnie kończyny i górne i dolne.

Celem ćwiczeń jest rozluźnienie napiętych struktur dookoła zmienionego procesem zapalnym stawu, zwiększenie ruchomości i siły mięśniowej. Systematyczne ich wykonywanie zapobiega powstawaniu lub utrwalaniu się przykurczów, zniekształceń i zesztywnień stawów. Indywidualnie dobrane ćwiczenia w trakcie hospitalizacji, powinny być kontynuowane w domu, pod nadzorem rodziców lub z czynnym ich udziałem. Nie należy dzieci do nich zmu-szać, korzystniej jest dziecku wytłumaczyć dlaczego ruch jest tak ważny w jego życiu (dzieci starsze). Nigdy nie należy ćwiczyć z dzieckiem płaczącym, krzyczącym, ponieważ zdenerwowaniu towarzyszy napięcie mięśni. Niekorzystne są również psychiczne skutki wymuszania ruchu (małe dzieci). Ćwiczenia domowe mogą przyjmować różną formę (np. terapii zajęciowej).

  • Ćwiczenia rąk – np. wygniatanie ciasta drożdżowego z mamą lub babcią, zabawa modeliną.
  • Ćwiczenia barku – np. delikatne polerowanie dużego lustra w pokoju.
  • Ćwiczenia stóp – np. tzw. stemple na kartce papieru. Dziecko dociska do kartki piętę i pierwszą główną kość śródstopia powodując wysklepienie stopy.
  • Ćwiczenie kończyn dolnych – np. naciskanie dołem podkolanowym na pluszową zabawkę, czy zabawa z balonem. Zabawkę podkłada się pod dół podkolanowy, następnie dziecko naciska kolanem na zabawkę, utrzymuje napięcie 5-8 sekund, a następnie rozluźnia nacisk.

Zdecydowanie trudniej zmobilizować młodzież do systematycznych ćwiczeń domowych. Samodzielnie wykonywana tzw. „praca domowa” nie zawsze ich satysfakcjonuje, dlatego też warto zadbać o inne formy aktywności fizycznej, takie jak: jazda na rowerze, pływanie (jeżeli dziecko dobrze czuje się w wodzie). O ile lekarz nie zabroni, dziecko starsze powinno uczestniczyć w lekcjach wychowania fizycznego, ale wykonywać ćwiczenia własne (wg zaleceń fizjoterapeuty). Dzieciom starszym, wymagającym nauczania w domu, można zaaranżować w pokoju małą salę gimnastyczną (zamontować tzw. podwieszki we framudze drzwi, zakupić rowerek stacjonarny, inne).

Proces rehabilitacji leczniczej, w tej przewlekłej, postępującej chorobie, niesie ze sobą wiele barier nie tylko związanych z ograniczeniami w narządzie ruchu, ale również natury psychicznej. Dziecko spotyka się z wieloma niepowodzeniami w środowisku rówieśników. Chorobie towarzyszą często negatywne emocje, w tym brak akceptacji swojego „cielesnego ja”. Wówczas niezbędny jest kontakt z psychologiem, który stosując psychoterapię może pomóc dziecku przezwyciężyć okresy załamań, nauczyć jak pokonać chorobę.

Częste absencje dziecka w szkole, na skutek zaostrzenia procesu chorobowego mogą powodować utrudnienia w edukacji chorych na MIZS. Powstałe w ostatnich latach stowarzyszenia reumatyków, pomagają dzieciom,młodzieży, ich rodzicom w rehabilitacji społeczno – zawodowej.

Opracowanie mgr Beata Żuk

Ostatnia aktualizacja: Grudzień 2013

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce cookies.

Nie pokazuj więcej tego komunikatu.