Zapalenie błony naczyniowej oka – objawy okulistyczne w przebiegu chorób reumatycznych


Notice: Undefined index: bpost_article_hierarchy_parent_first in /wp-content/plugins/breadcrumb-navxt/class.bcn_breadcrumb_trail.php on line 526

Notice: Undefined index: bpost_article_hierarchy_display in /wp-content/plugins/breadcrumb-navxt/class.bcn_breadcrumb_trail.php on line 329
Poruszyć ŚwiatArtykułyZapalenie błony naczyniowej oka – objawy okulistyczne w przebiegu chorób reumatycznych

Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów – najczęstsza choroba reumatyczna dzieci i młodzieży

W ogólnej świadomości przyjęło się, że choroby reumatyczne dotykają osób dorosłych i seniorów. W rzeczywistości, zapalne choroby reumatyczne nie pytają…

Przejdź

Często jedną z chorób współtowarzyszących przy autoimmunologicznych chorobach reumatycznych jest zapalenie błony naczyniowej oka (ang. uveitis). Jest to choroba o różnorodnych przyczynach, zazwyczaj trudnych do ustalenia. Potencjalnie zagraża ona widzeniu, a w konsekwencji może prowadzić nawet do długotrwałej utraty widzenia.

Zapalenie błony naczyniowej oka (ZBNO) – kogo może dotyczyć?

Mimo postępu diagnostyki i leczenia choroba ta nadal stwarza poważne problemy, ponieważ ma zróżnicowane i często trudne do ustalenia przyczyny. Ponadto następstwem nieleczonego zapalenia błony naczyniowej mogą być poważne powikłania, takie jak obrzęk plamki, odwarstwienie siatkówki czy jaskra1.

Schorzenie może dotknąć zarówno kobiet, jak i mężczyzn w każdym wieku, jednak najczęściej występuje u osób w wieku produkcyjnym, między 20. a 50. rokiem życia2. Według badań Polskiego Związku Niewidomych, w Polsce ok. 1 750 tys. osób zmaga się z problemami okulistycznymi polegającymi na upośledzeniu ostrości wzroku. Dane epidemiologiczne wskazują, że na zapalenie błony naczyniowej występuje u około 38 przypadków na 100 000 osób3.

Przyczyny zapalenia błony naczyniowej oka

Objawy ZBNO zwykle nie są jednoznaczne i różnią się w zależności od szczegółowego umiejscowienia zapalenia oraz jego charakteru. I tak np. w przebiegu ostrego zapalenia błony naczyniowej w przednim odcinku, występuje ostry ból oka i mocne zaczerwienienie. Ostrość widzenia ulega pogorszeniu i dochodzi do światłowstrętu. W przebiegu przewlekłym natomiast objawy są znacznie mniej wyraźne, a w początkowej fazie mogą być nawet niezauważalne1.

Brak dolegliwości może występować także przy zapaleniu naczyniówki w części pośredniej. Wraz jednak ze stopniowym osłabieniem wzroku dochodzi do zagęszczeń w obrębie ciała szklistego, co z perspektywy pacjenta, wyglądem przypomina pływające plamy, które zaburzają pole widzenia1.

Zapalenie błony naczyniowej jest chorobą o wielorakich przyczynach. Czynniki powodujące zapalenie błony naczyniowej mogą być zakaźne (bakterie, wirusy, grzyby, pasożyty lub pierwotniaki) i niezakaźne (procesy immunologiczne w przebiegu chorób układowych, np. reumatoidalnego zapalenia stawów)1.

Zapalenie błony naczyniowej – jak ją rozpoznać?

Objawy zapalenia błony naczyniowej oka są uzależnione od lokalizacji zapalenia. Inne występują w przypadku zapalenia tęczówki, inne w zapaleniu części pośredniej błony naczyniowej i jeszcze inne w przypadku zapalenia naczyniówki, czyli tylnego odcinka błony naczyniowej oka.

Pacjenci z zapaleniem błony naczyniowej mogą skarżyć się na niewyraźne lub pogorszone widzenie, a także na zaczerwienienie i ból oczu, nadwrażliwość na światło oraz obecność ciemnych plam w polu widzenia (męty)7. Wiele z tych objawów wynika bezpośrednio z procesu zapalnego, jednak niektóre mogą być także związane z powikłaniami takimi jak jaskra lub odwarstwienie siatkówki8.

Leczenie zapalenia błony śluzowej oka

Obecnie dostępne metody leczenia pozwalają jednak u większości chorych na zahamowanie choroby, a u niektórych pacjentów nawet cofnięcie jej skutków, pod warunkiem odpowiednio wcześnie podjętego leczenia i regularnego monitorowania stanu pacjenta. W przypadku tego schorzenia niezmiernie ważna jest indywidualizacja leczenia4.

W Polsce, w leczeniu ZBNO, lekarze stosują się do standardów, które obowiązują w całej Europie. W nieinfekcyjnych ZBNO, które stanowią aż 75 proc. wszystkich postaci zapaleń, stosują 3 grupy leków: lekami pierwszej linii leczenia są preparaty steroidowe; lekami drugiej linii są leki immunosupresyjne; lekami trzeciej linii są leki biologiczne, które od niedawna znalazły swoje miejsce w świecie okulistycznym. W przypadkach zapalenia błony naczyniowej o podłożu infekcyjnym, włączamy leczenie np. przeciwpierwotniakowe, przeciwpasożytnicze, przeciwwirusowe, które zazwyczaj jest dodatkowo uzupełniane steroidoterapią, która ma na celu zmniejszenie odczynu zapalnego w ciele szklistym i redukcję obrzęku siatkówki/naczyniówki4.

W ostatnim czasie w wielu dziedzinach medycyny podkreśla się konieczność wprowadzania tzw. indywidualizacji leczenia. Zastosowanie terapii dopasowanej do potrzeb pacjenta, w tym leczenia biologicznego, pozwala na zmniejszenie dawki i skrócenie czasu leczenia steroidami, minimalizując przy tym ryzyko rozwoju działań niepożądanych oraz przyczyniając się do uzyskania kontroli nad stanem zapalnym5.

Skutki nieleczonego ZBNO

Leczenie zapalenia błony śluzowej oka jest dużym wyzwaniem ze względu na długotrwały proces diagnostyczny i terapeutyczny. Według światowych wytycznych wdrożenie leczenia powinno nastąpić zaraz po pojawieniu się pierwszych objawów choroby.

Nieleczone zapalenie błony naczyniowej oka może prowadzić do wystąpienia bardzo poważnych powikłań miejscowych, takich jak: jaskra, zaćma, drobnotorbielowaty obrzęk plamki, odwarstwienie siatkówki. Każde z tych powikłań nieleczone lub leczone zbyt późno może skutkować poważnym uszkodzenia widzenia, a nawet prowadzić do ślepoty4.

 


Referencje:

  1. Marta Misiuk-Hojło, Zapalenie błony naczyniowej oka, www.okulistyka.mp.pl/chorobyoczu/choroby blonynaczyniowej/74018,zapalenie-blony-naczyniowej-oka, dostęp: 30.11.2017.
  2. Durrani OM, Tehrani NN, Marr JE, Moradi P, Stavrou P, Murray PI. Degree, duration, and causes of visual loss in uveitis. Br J Ophthalmol. 2004;88(9):1159-1162.
  3. Anna Kaczmarek, U niektórych tę chorobę uaktywnia stres. Nieleczona może prowadzić nawet do ślepoty, www.natemat.pl/220063,u-niektorych-te-chorobe-uaktywnia-stres-nieleczona-moze-prowadzic-nawet-do-slepoty, dostęp: 30.11.2017.
  4. Nieleczone zapalenie błony naczyniowej oka prowadzi do utraty wzroku, www.zdrowie.wprost.pl/fitness/ 10080660/nieleczone-zapalenie-blony-naczyniowej-oka-prowadzi-do-utraty-wzroku.html, dostęp: 30.11.2017.
  5. Joanna Malik, Zapalenie błony naczyniowej: przyczyny, objawy, leczenie, www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/oczy/ zapalenie-blony-naczyniowej-przyczyny-objawy-leczenie_44726.html, dostęp: 30.11.2017.

PL–180002